ಜಾಣೆಯಾಗಿರು ನನ್ನ ಮಲ್ಲಿಗೆ...

ಹಲವು ವರುಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಮಾತು. ಆಗೆಲ್ಲಾ ಎಫ್.ಎಂ.ಗಳ ಹಾವಳಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ "ಕೋರಿಕೆ" ನಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಸಂಗೀತ ದಾಹಕ್ಕೆ ಓಯಸಿಸ್‌ನಂತಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರಿಸುವ ಸುಶ್ರಾವ್ಯ ಗೀತೆಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಬೆರೇಯೇ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಎಳೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬರುವ ಮಾಧುರ್ಯ ತುಂಬಿದ ಭಾವಗೀತೆಗಳಂತೂ ದಿನವನ್ನೇ ಸುಂದರವಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಒಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ನಾನು ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ- "ಜಾಣೆಯಾಗಿರು ನನ್ನ ಮಲ್ಲಿಗೆ...ನೀ ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಬಂದಿರುವೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ.." ಎಂಬ ಇಂಪಾದ ಹಾಡು ಪಿ.ಸುಶೀಲ ಅವರ ಸುಮಧುರ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮತೊಡಗಿತು. ಕೇಳಲು ಬಲು ಇಂಪಾಗಿ, ಮುದಗೊಳಿಸುವಂತಿದ್ದರೂ ಅದೇಕೋ ಎಂತೋ ಹಾಡಿನ ಒಳಾರ್ಥ ಮಾತ್ರ ಸಿಟ್ಟು ತರಿಸಿತ್ತು. ಜಗತ್ತೇ ನನ್ನ ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ, ನಾ ಯಾರಿಗೇನು ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನುವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸು ಆ ಒಂದು ಹದಿ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಹಜ ಕೂಡ. ನಾವು ಯಾರಿಗೇನು ಕಡಿಮೆ? "ಜಾಣೆಯಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಉಪದೇಶ ನಮಗೇಕೆ? ಎಂದು ನನ್ನೊಳಗೇ ಸಿಡಿಮಿಡಿಗೊಂಡೆ. ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹಾಡು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನಜ್ಜಿಯ ಬಳಿ ತೋರ್ಪಡಿಸಿದ್ದೆ ಕೂಡ.

"ಅಲ್ಲಾ... ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೆ ಜಾಣಳಾಗ್ಬೇಕಾ ಅಜ್ಜಿ? ಗಂಡಾದ್ರೆ ಹುಟ್ತಾನೇ ಜಾಣನಾಗಿರ್ತಾನಾ? ಇದೆಂಥಾ ಅನ್ಯಾಯ ಅಜ್ಜಿ?!" ಎಂದು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಮಾತಿಗೆ ಅಜ್ಜಿ ತನ್ನ ಬೊಚ್ಚು ಬಾಯಿ ತೆಗೆದು ಇಷ್ಟಗಲ ನಕ್ಕಿದ್ದು ಇನ್ನೂ ನೆನಪಿದೆ. "ಅಲ್ವೇ ಕೂಸೆ... ಇದು ಹಾಂಗಲ್ಲ. ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಜಾಣೆಯಾರದ್ರೂ ಸಾಕಾಗೊಲ್ಲ ಅಂತ.. ನಾವೆಷ್ಟು ಹುಶಾರಾಗಿದ್ರೂ ಮುಂದೆ ಏನೇ ಎಡವಟ್ಟಾದ್ರೂ, ಎಲ್ಲಾ ಅಪವಾದಗಳೂ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಸಮಾಜದ ರೂಢಿ ಹೀಂಗೇ ಅಂತಿದೆ... ಅದನ್ನ ಬದಲಾಯಿಸೋದು ಒಬ್ಬಿಬ್ಬರಿಂದ ಅಸಾಧ್ಯ.." ಎನ್ನಲು ನಾನು ಇನ್ನೂ ಉರಿದುಹೋಗಿದ್ದೆ. "ಹೋಗಜ್ಜಿ.. ಸಮಾಜ ಅಂತೆ ಅದ್ರ ರೂಢಿ ಅಂತೆ... ನಾವೇ ಇದ್ನ ಮಾಡಿದ್ದು. ನಾವೇ ಸರಿ ಮಾಡ್ಬೇಕು. ನೋಡ್ತಿರು ಮುಂದೆ ಈ ಜಾಣ್ಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಗಂಡಸ್ರ ಪಾಲಿಗೇ ಬರುತ್ತೆ. ನಮ್ಮನ್ನ ನಾವು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳೋವಷ್ಟು ಜಾಣ್ಮೆ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇರೊತ್ತೆ.. ನಿಮ್ಮ ಕಾಲದಂಥಲ್ಲ." ಎಂದು ಬೀಗಿದಾಗ ಮತ್ತಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ನಕ್ಕಿದ್ದರು. "ಏನು ಬೇಕಿದ್ರೂ ಹೇಳು.. ಈ ಒಂದು ವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಬೇಗ ಬದಲಾಗದಮ್ಮ. ಮುಳ್ಳಿನ ಮೇಲೆ ಬಟ್ಟೆ ಬಿದ್ರೂ, ಬಟ್ಟೆ ಮೇಲೆ ಮುಳ್ಳು ಬಿದ್ರೂ ಹರಿಯೋದು ಬಟ್ಟೇನೆ.... ಇದು ವಾಸ್ತವ.." ಎಂದು ಹೇಳಿ ಎದ್ದು ಹೋಗಿದ್ದರು. ನನಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಉಪದೇಶ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಪಥ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾವಣೆಯ ಹೊಸ ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿದೆ... ಅದು ಮತ್ತೂ ರಭಸವಾಗಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ ಎಂದೇ ಭ್ರಮಿಸಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಇಂದೂ ಕೂಡ ಆ ಗಾಳಿ ತೀರಾ ಮಂದವಾಗಿ ಬೀಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದೇ ಅನಿಸತೊಡಗಿದೆ ನನಗೆ.

ಇವತ್ತೂ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜ ನಿಂತ ನೀರಂತೇ ಇದೆ. ಇಂದೂ ಹೆಣ್ಣು ಕೇವಲ ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯಕರನಿಂದ, ಸ್ನೇಹಿತನಿಂದ, ಅಣ್ಣನಿಂದ, ತಂದೆಯಿಂದ, ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ನಂಬಿದ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಿಂದಲೂ ಮೋಸಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾಳೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಅವಳ ಜಾಣ್ಮೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಯೋ ಇಲ್ಲಾ ಅವಳ ಮುಗ್ಧತೆಯ ಪರಮಾವಧಿಯೋ ಎಂದೇ ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತೇನೆಂದು ನಂಬಿಸಿ, ತದನಂತರ ಮನೆಯವರು ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆಂದೋ ಇಲ್ಲಾ ಇನ್ಯಾವುದೋ ಕಾರಣಗಳನ್ನಿತ್ತು ಕೈಕೊಡುವುದು, ಇಲ್ಲಾ ನಾವಿಬ್ಬರು ಒಂದಾಗಿ ನೀನು ನನ್ನ ಮಗುವಿನ ತಾಯಾದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಲೀಸು, ಮನೆಯವರೂ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪುವರು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಸಿ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಒಂದು ಅಸಹಾಯಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳಿ ಆತ ಬೇರೆ ಮದುವೆಯಾಗುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಇಂದೂ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ನೈತಿಕ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಭದ್ರತೆ ಇಲ್ಲದೇ, ಕೇವಲ ಆತನ ಬಣ್ಣದ ಮಾತುಗಳಿಗೆ, ಅಡಿಯಿಲ್ಲದ ಆಶ್ವಾಸನೆಗಳಿಗೆ ತಲೆಯಾಡಿಸಿ ಮೈಮರೆತು ತನ್ನ ಮೈ ಮನಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ ದಡ್ಡಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಆತ ತನ್ನ ಅಲ್ಪ ಜಾಣ್ಮೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ! ಏನೇ ಆದರೂ ಒಂದಂತೂ ಸತ್ಯ. ಅಂತಿಮದಲ್ಲಿ ಶೋಷಿತಳಾಗುವುದು, ಜರ್ಝರಿತಳಾಗುವುದು ಆಕೆ ಮಾತ್ರ. ಸಮಾಜ ಕೂಡ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ನೋವನ್ನು ಅನೂಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಅವಳ ಮೇಲೇ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನೆಸೆಯುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಃ ಅವನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಾಣುವುದೇ ಕಡಿಮೆ! ಇದು ವಾಸ್ತವ ಕೂಡ.

ಇಂದು ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಹಸು ಕಂದಮ್ಮಗಳನ್ನು ನೋಡುವಾಗ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸೆಳವಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಕೆಂಪುದೀಪ ಸೇರುವ ಅಬಲೆಯರ ಕಂಡಾಗ, ಯಾರದೋ ಸಂಚಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಬದುಕನ್ನೇ ನಶಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭಾಗಿನಿಯರನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನನ್ನಜ್ಜಿಯ ಮಾತುಗಳು, ಹಿತೋಪದೇಶಗಳು ಎಷ್ಟು ಸತ್ಯ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಲದ ಪ್ರವಾಹದೊಳಗೆ ಹರಿವ ಮನುಷ್ಯರ ಮನವು ಬದಲಾಗದ ಹೊರತು ಕಾಲ ಬದಲಾಗದು. ಏನೇ ಬದಲಾದರೂ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡಿನ ನಡುವೆ ಇರುವ ಈ ಅಸಮತೋಲನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಬದಲಾಗದು. ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ದುರ್ಬಲ. ಅದು ಪ್ರಕೃತಿ ನಿಯಮ. ಆದರೆ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಗಂಡಿಗಿಂತ ಆಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸದೃಢಳು, ಸಬಲಳು. ತನ್ನ ಮಾನಸಿಕ ಶಕ್ತಿ, ಸಂಯಮ, ಸರಿ ತಪ್ಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ, ಒಳಿತು ಕೆಡುಕುಗಳ ಪರಿಮಿತಿ, ಸಾಧಕ ಬಾಧಕಗಳ ಅರಿವು- ಇವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸರಿಯಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ನಡೆದರೆ ಯಾವ ಗಂಡಿನ ಜಾಣ್ಮೆಯೂ ಆಕೆಯ ಅಂತರಾತ್ಮವನ್ನು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನೋಯಿಸದು.

ಆದರೆ ಇಂದು ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದ, ಮೋಸಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ ಹೆಣ್ಣಿನ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು ನಿಂತಿರುವುದು ಪ್ರಂಶಸನೀಯ. ಸಮಾಜವೂ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನೂ ಸಡಿಲಿಸಿದಂತಿದೆ. ಮೊದಲಿನಷ್ಟು ಎದುರೆದುರೇ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ, ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ಇರಿಯುವ ಕೊಂಕು ನುಡಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ನಾವು ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾಗಬೇಕಿದೆ. ಸಂಘಟನೆಗಳ ಹೋರಾಟ ನಿಕ್ಷಪಕ್ಷವಾಗಿದ್ದು, ತಲುಪಬೇಕಾಗಿರುವ ಗುರಿಯೆಡೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಸರಿಯಾದ ದೃಷ್ಟಿ ಇಟ್ಟರೆ ನೊಂದ ಮನಸಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಖಂಡಿತ ಸಿಗುವುದು. ಆದರೆ ಇಂತಹ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ಸಲ ಶೋಷಿತೆಗೆ ವಂಚನೆ, ತಿರಸ್ಕಾರಗಳು ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಹಾಗಾಗಿ ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿದಾಗ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರತಿರೋಧವೇ ಬಹು ಉತ್ತಮ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ತನಗೆದುರಾಗುವ ಎಡರು ತೊಡರುಗಳನ್ನು ಸರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ, ಇಲ್ಲಾ ನಾಜೂಕಾಗಿ ಬದಿಗೊತ್ತಿ ಜಾಣ್ಮೆ ಮೆರೆಯಬೇಕಿದೆ. ಮುಳ್ಳಿದೆಯೆಂದು ಹಾದುಹೋಗಲೇ ಹೆದರಬಾರದು. ಬದಲು ದಾರಿ ಎಂತಹದೇ ಇರಲಿ, ನಮ್ಮ ಆತ್ಮಸ್ಠೈರ್ಯದಿಂದ ಸಿಗುವ ಮುಳ್ಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗದೇ ದೂರ ಸರಿಸಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಮುಳ್ಳು ತಾಗಿದರೂ ಅದನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಕಿತ್ತೆಸೆದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಬೇಕಿದೆ. ನಮ್ಮ ಜಾಣ್ಮೆ ಬರುವ ಪರಿಸ್ಥಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಬಿಗಡಾಯಿಸಿದ ಪರಿಸ್ಥಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದರಲ್ಲಿದೆ. ಕೇವಲ ಹೆಣ್ಣಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಜಾಣೆಯಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಬದಲು ಹೆಣ್ತನದ ಹಿರಿಮೆಯ ಬೆಳಗಿಸಲು, ಸ್ತ್ರೀಶಕ್ತಿಯ ಸಾಕಾರವ ತೋರಲು ಜಾಣ್ಮೆ ತೋರಬೇಕಿದೆ.

@ ಹೊಸದಿಗಂತದ "ಧರಿತ್ರಿಯಲ್ಲಿ" ಪ್ರಕಟಿತ

(ಚಿತ್ರಕೃಪೆ : http://www.flickr.com)

-ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಹೆಗಡೆ